Cổng thông tin điện tử Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Kiên Giang

Công nghệ

Xem với cỡ chữAA

Kết quả bước đầu Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và đề xuất giải pháp xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo cho Trường Đại học Kiên Giang

(09:27 | 06/10/2020)

1. Kết quả bước đầu Sở Khoa học & Công nghệ tham mưu các văn bản và hỗ trợ thực hiện khởi nghiệp ĐMST.

1.1. Sở Khoa học & Công nghệ tham mưu các văn bản

Nhiệm vụ “Khởi nghiệp ĐMST” ban đầu Ủy ban nhân dân tỉnh Kiên Giang giao cho Sở Kế hoạch và Đầu tư, sau đó giao lại cho Sở KH&CN. Ngay sau nhận nhiệm vụ, Sở KH&CN đã tích cực triển khai với sự nổ lực và hỗ trợ của các sở, ban, ngành cùng các viện trường, trong đó hỗ trợ tích cực từ trường Đại học Nguyễn Tất Thành, kết quả:

- Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Kiên Giang đã ban hành Kế hoạch số 94/KH-UBND, ngày 10/5/2018, về Hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn tỉnh Kiên Giang năm 2025.

- UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 10/KH-UBND ngày 25/01/2019 về Hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn tỉnh Kiên Giang năm 2019.

- UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 44/KH-UBND ngày 17/3/2020 về Hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn tỉnh Kiên Giang năm 2020.

- Hội đồng nhân dân tỉnh ban thành Nghị quyết số 331/2020/NQ-HĐND ngày 20/7/2020 về Quy định nội dung và mức chi hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn tỉnh Kiên Giang đến năm 2025.

1.2. Sở KH&CN hỗ trợ thực hiện khởi nghiệp ĐMST.

1.2.1. Thông tin tuyên truyền về khởi nghiệp ĐMST.

- Hỗ trợ truyền thông cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp – CIC 2019 đến các trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Kiên Giang và đăng trên website Sở KH&CN.

- Tuyên truyền cuộc thi Khởi nghiệp Techfest Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) năm 2019 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh Cần Thơ đến các trường Đại học, Cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

- Thường xuyên duy trì hoạt động chuyên mục khởi nghiệp ĐMST trên trang thông tin điện tử, liên kết, giới thiệu và chia sẻ thông tin với Cổng thông tin Khởi nghiệp ĐMST Quốc gia, Cục Thông tin KH&CN Quốc gia.

- Thông qua phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Kiên Giang, Báo Kiên Giang tuyên truyền khởi nghiệp ĐMST trên Báo Kiên Giang và sóng phát thanh truyền hình Kiên Giang. Kết quả: 06 kỳ trên Báo (02 kỳ/tháng) và 03 kỳ trên sóng Đài Đài Phát thanh và Truyền hình Kiên Giang (01 kỳ/tháng, phát vào lúc 20giờ ngày thứ 5 tuần thứ 3 trong tháng).

1.2.2. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về khởi nghiệp ĐMST

- Phối hợp cùng với Trường Đại học Nguyễn Tất Thành; Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hố Chí Minh; Trường Đại học Kinh tế Luật - Trường Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh; Tập đoàn Trung Nguyên; Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp tổ chức 08 lớp tập huấn: (i) Lớp tập huấn cho cán bộ lãnh đạo, cán bộ phụ trách khởi nghiệp ĐMST của các sở ban ngành; UBND các huyện, thành phố; Phòng Kinh tế/Kinh tế và Hạ tầng các huyện, thành phố; Trường Đại học Kiên Giang, các trường Cao đẳng trên địa bàn tỉnh Kiên Giang; các phòng ban, đơn vị liên quan thuộc Sở KH&CN; (ii) Tập huấn đào tạo bồi dưỡng kiến thức khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp cho đối tượng tham gia tập huấn là Phó Chủ tịch Hội Nông dân cơ sở, Chi Hội trưởng, Chi Hội phó của 15 huyện, thành phố trong tỉnh; (iii) Tập huấn với chủ đề “Nhà quản lý kinh tế trang trại”, trong đó tập trung vào các nội dung như: Dự án đầu tư, huy động và quản lý nguồn vốn, quản trị nhân sự, tầm nhìn và liên kết trong sản xuất, những vấn đề pháp lý trong sản xuất kinh doanh, xây dựng mối quan hệ trong cộng đồng khởi nghiệp; (iv) Tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên nâng cao kiến thức và kỹ năng hỗ trợ khởi nghiệp trong giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh Kiên Giang năm 2019; (v) Tập huấn kiến thức khởi nghiệp và huấn luyện các dự án đăng ký thi khởi nghiệp tỉnh Kiên Giang năm 2019 với các nội dung như: Kinh nghiệm khởi nghiệp; marketing cho khởi nghiệp; thiết kế thương hiệu cho sản phẩm; cách viết kế hoạch, dự án kinh doanh...; (vi) Tập huấn cho cán bộ, giảng viên nòng cốt trong công tác giảng dạy hoặc hỗ trợ học sinh, sinh viên (HSSV) về khởi nghiệp ĐMST và HSSV là các thí sinh đã tham gia vòng thi Chung kết hội thi “Ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp KGC năm 2019”; (vii) Tập huấn kiến thức kỹ năng khởi nghiệp cho sinh viên đang học tại Trường Đại học Kiên Giang; (viii) Lớp tập huấn nâng cao kiến thức kỹ năng cho đội ngũ cán bộ giảng viên làm công tác tư vấn, điều phối hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp.

Tham gia tập huấn HST khởi nghiệp 2019 tại Tp.HCM

- Tổ chức 04 cuộc hội thảo và tọa đàm: (i) Hội thảo “Giải pháp hỗ trợ và phát triển khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn tỉnh Kiên Giang” năm 2019; (ii) Hội thảo “Giải pháp hỗ trợ và phát triển khởi nghiệp ĐMST trong HSSV”, năm 2019 với chủ đề “Khởi nghiệp trong HSSV; (iii) Hội thảo “Khởi nghiệp ĐMST phát triển tài nguyên bản địa năm 2019”; (iv) Tọa đàm về khởi nghiệp dành cho sinh viên, giao lưu, chia sẽ với các chuyên gia, lãnh đạo doanh nghiệp về ĐMST, kinh nghiệm kinh doanh và khởi nghiệp.

Ký kết MoU giữa NTTU với Sở KH&CN KG, sau Hội thảo “Giải pháp hỗ trợ và phát triển khởi nghiệp ĐMST trên địa bàn tỉnh KG” năm 2019

1.2.3. Hỗ trợ, khuyến khích khởi nghiệp

- Tổ chức triển khai hoạt động trải nghiệm cho học sinh phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị, đặc điểm của địa phương, đối tượng học sinh và chương trình, nội dung dạy học của cơ sở giáo dục. Qua đó, đã có 52 trường THPT và hơn 100 trường THCS trên địa bàn tỉnh thực hiện hoạt động trải nghiệm cho học sinh với nhiều hình thức phong phú như: Tham quan; trải nghiệm tại các làng nghề truyền thống; tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Trung tâm Hoạt động thanh thiếu niên tỉnh; tham quan các địa điểm nuôi trồng, các nhà máy xí nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh tại địa phương, các trường đại học, cao đẳng trong và ngoài tỉnh,...

- Hỗ trợ kinh phí thực hiện kế hoạch trải nghiệm cho 04 trường THPT: Chuyên Huỳnh Mẫn Đạt, Nguyễn Trung Trực, Võ Văn Kiệt, Vĩnh Thuận và 04 trường THCS: Lê Quý Đôn, THCS Đông Hồ 1, THCS thị trấn Hòn Đất, THCS Thạnh Yên với tổng kinh phí là 40 triệu đồng. Qua đó, các trường đã tổ chức cho hơn 1.000 lượt học sinh tham gia các hoạt động trải nghiệm, hoạt động hướng nghiệp nghề, nhằm hỗ trợ các em tìm hiểu thêm về các ý tưởng khởi nghiệp.

- Tạo điều kiện cho các em học sinh tham gia cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp năm 2019” (SV.Startup-2019) do Bộ GD&ĐT tổ chức. Trên cơ sở đó, các trường đã tổ chức quán triệt đến toàn thể các em học sinh mục đích, ý nghĩa và thể lệ cuộc thi thông qua các buổi sinh hoạt đầu tuần, sinh hoạt lớp,... Đồng thời, chỉ đạo các trường nghiên cứu lựa chọn các sản phẩm của dự án đã tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học, điều chỉnh, bổ sung nội dung phù hợp với thể lệ cuộc thi SV.Startup-2019 để tham gia. Từ những chỉ đạo trên, Kiên Giang đã có 01 dự án “Green of life” của Trường THPT Võ Văn Kiệt được chọn tham gia vòng chung kết cấp Quốc gia, kết quả đạt giải Khuyến khích.

- Phát động và tổ chức 02 cuộc thi khởi nghiệp ĐMST tỉnh Kiên Giang năm 2019: 01 cuộc thi được tổ chức tại Tỉnh đoàn với hơn 80 dự án, ý tưởng tham gia. Qua đó, Ban Tổ chức đã chọn 24 dự án xuất sắc nhất tham gia vòng thi chung kết. Kết quả dự án mô hình ứng dụng công nghệ cao vào canh tác nông nghiệp theo hướng hữu cơ sinh học đạt giải nhất; dự án xây dựng mô hình city tour đặc trưng liên kết điểm Châu Thành, thành phố Rạch Giá và dự án Máy tách cá cơm đạt giải nhì; dự án Nhà tăm tre; Sản xuất chất dưỡng cây từ trùng quế; và Mô hình trồng gấc theo hướng hữu cơ sinh học (đạt giải ba); 01 cuộc thi được tổ chức tại Trường Cao đẳng Kiên Giang, Ban Giám khảo chọn ra 06 ý tưởng có tính sáng tạo, khả thi và có tiềm năng phát triển thành các dự án khởi nghiệp trong tương lai. Đặc biệt, có 01 ý tưởng (Chế biến và kinh doanh sản phẩm khô cá Lóc một nắng) trong số 06 ý tưởng vào vòng chung kết đã được nhà đầu tư cam kết đóng góp 20% cổ phần khi ý tưởng này phát triển thành dự án kinh doanh.

Hội thi ý tưởng sáng tạo khởi nghiệp KGC năm 2019

- Thành lập không gian ý tưởng khởi nghiệp cho HSSV với tên gọi là “Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp KGC” trực thuộc Trường Cao đẳng Kiên Giang (Quyết định thành lập số 364/QĐ-CĐKG ngày 16/10/2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kiên Giang). Cơ cấu tổ chức của Trung tâm gồm: 01 Giám đốc, 01 Phó Giám đốc và 06 thành viên làm việc theo chế độ kiêm nhiệm. Thành lập Ban Cố vấn, chuyên gia có nhiệm vụ hỗ trợ về chuyên môn cho các hoạt động khởi nghiệp của Trung tâm. Mua sắm đầy đủ các trang thiết bị cần thiết phục vụ cho hoạt động của Trung tâm theo danh mục mua sắm trang thiết bị đã được phê duyệt từ nguồn sự nghiệp khoa học của tỉnh. Hỗ trợ thêm cho Trung tâm về cơ sở vật chất tại không gian khởi nghiệp và hỗ trợ một phần kinh phí cho hội thi “Ý tưởng khởi sáng tạo khởi nghiệp KGC”, kinh phí tổ chức hội thảo và tập huấn về nội dung khởi nghiệp cho cán bộ, giảng viên và HSSV. Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp KGC đã được đưa vào hoạt động, phục vụ HSSV, là nơi các em gặp gỡ, chia sẻ kiến thức liên quan khởi nghiệp ĐMST và cùng nhau xây dựng ý tưởng, dự án khởi nghiệp.

- Phối hợp với đơn vị tư vấn triển khai xây dựng không gian làm việc chung dành cho các nhóm sinh viên phát triển ý tưởng và các dự án khởi nghiệp của sinh viên Trường Đại học Kiên Giang với đầy đủ trang thiết bị. Đồng thời, kết hợp với các doanh nghiệp triển khai các dự án khởi nghiệp để gắn kết, hỗ trợ và thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp của sinh viên; kết nối các chuyên gia và sinh viên để tư vấn, hỗ trợ và tham gia các dự án khởi nghiệp của sinh viên.

- Giới thiệu 03 dự án khởi nghiệp ĐMST có tiềm năng của tỉnh Kiên Giang tham gia cuộc thi Khởi nghiệp Techfest ĐBSCL năm 2019 gồm: 1. Dự án “Trà túi lọc hoa màu gà” của tác giả Trần Tuấn Anh (Trường Cao Đẳng Y tế Kiên Giang); 2. Dự án “Máy tách cá cơm” của nhóm tác giả Danh Nguyên; Lê Hoàng Minh Kha (Ấp Hố Bườn, xã Bình Trị, huyện Kiên Lương, tỉnh Kiên Giang); 3. Dự án “Mô hình trồng gấc theo hướng hữu cơ” của nhóm tác giả Tổ hợp tác trồng gấc (Xã Thạnh Đông A, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang). Kết quả có 02 dự án được vào vòng chung kết và 01 dự án đã đạt giải Ba tại cuộc thi là: Dự án “Máy tách cá cơm” của nhóm tác giả Danh Nguyên; Lê Hoàng Minh Kha”.

- Tổ chức trưng bày giới thiệu sản phẩm nông nghiệp, dịch vụ do thanh niên trực tiếp kinh doanh, sản xuất, trồng trọt và chăn nuôi; tuyên dương 26 gương thanh niên tiêu biểu khởi nghiệp, lập nghiệp.

- Tham mưu UBND tỉnh gửi hồ sơ đề cử 02 doanh nghiệp (Công ty TNHH Trường Phát; Công ty Cổ phần Xuất Nhập khẩu Kiên Giang) tham gia xét tôn vinh doanh nghiệp Việt Nam điển hình ĐMST năm 2020 về Trung tâm Nghiên cứu Phát triển thương hiệu Việt.

* Một số hạn chế, khó khăn:

- Thời gian qua Sở KH&CN thực hiện hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST chủ yếu: Liên kết thông tin, đào tạo, tập huấn, hội thảo,… nhằm tuyên truyền về khởi nghiệp ĐMST mà chưa có nhiều hỗ trợ kinh phí để các tổ chức, cá nhân triển khai các ý tưởng khởi nghiệp ĐMST thành các sản phẩm cụ thể.

- Chính Sở KH&CN cũng chưa và cũng chưa hỗ trợ để các tổ chức, cá nhân tiếp cận và tham gia các nhiệm vụ thuộc Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST quốc gia đến năm 2025” của Chính phủ

- Một số tổ chức, cá nhân tham gia các cuộc thi Khởi nghiệp, ĐMST khu vực có giải, nhưng Sở KH&CN cũng chưa tham mưu khen tặng, tôn vinh hay phần thưởng khuyến khích để tạo sự quan tâm và nên chưa sự hứng thú nhiệt tình tham gia sau này.

- Mặt khác, do ảnh hưởng của COVID-19 nên một số nhiệm vụ triển khai theo Kế hoạch số 44/KH-UBND ngày 17/3/2020 bị chậm và không kịp tiến độ.

2. Đề xuất một số giải pháp xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST cho Trường đại học Kiên Giang.

Trước khi đề xuất một số giải pháp xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST cho Trường đại học Kiên Giang, Tôi muốn đề cập những phát biểu có tính tham khảo sau:

Theo Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh (2019): Bên cạnh chức năng đào tạo con người, vai trò của các trường đại học ngày càng trở nên quan trọng trong hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và hợp tác với khu vực doanh nghiệp để thương mại hóa, ứng dụng các kết quả KH&CN. Trường đại học là thành tố quan trọng trong hệ sinh thái khởi nghiệp và hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia. Các trường đại học mạnh phải là các chủ thể nghiên cứu mạnh, là nguồn sản xuất tri thức và công nghệ cho xã hội, cung cấp ý tưởng sáng tạo dồi dào cho các dự án khởi nghiệp, đóng góp cho sự gia tăng tài sản trí tuệ và năng lực trí tuệ của các doanh nghiệp.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy (2019): Việt Nam cần các thế hệ người Việt Nam dám bước ra khỏi vùng an toàn của mình, dám suy nghĩ khác biệt và chấp nhận sự khác biệt, dám dấn thân chấp nhận rủi ro và thất bại để cán đích thành công. Trường đại học là tác nhân quan trọng giúp thay đổi văn hóa đổi mới sáng tạo của người Việt Nam hôm nay và trong tương lai”.

Nhiệm vụ chính của đại học là đào tạo và phát triển nhân tài. Bên trong các trường đại học có thể có các vườn ươm, nhưng mục đích chính của nó là tạo môi trường trải nghiệm thực tiễn cho sinh viên giúp sinh viên tích lũy kiến thức, kỹ năng về quản trị dự án khởi nghiệp chứ mục tiêu của nó không phải là phát triển doanh nghiệp (Nếu có thì chỉ là sản phẩm phụ). Cần nhìn nhận một cách thực tế rằng hoạt động khởi nghiệp không dành cho tất cả mọi sinh viên. Theo thống kế chỉ có khoảng 2-3% sinh viên đại học là có thiên hướng khởi nghiệp. Trong đó, chỉ một phần nhỏ trong số này về sau sẽ trở thành doanh nhân khởi nghiệp đích thực. Tuy nhiên, chúng ta nên đào tạo tư duy khởi nghiệp cho một diện rộng các sinh viên ở bậc đại học, vì thế Tôi có các đề xuất sau:

TS. Nguyễn Xuân Niệm trình bày tham luận tại KGU tháng 10/2020

  1. Cần xác định các thành phần trong hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của KGU, trong đó phải có Sở KH&CN
  2. Các buổi nói chuyện định hướng về khởi nghiệp.
  3. Các buổi giao lưu với doanh nhân khởi nghiệp.
  4. Các buổi tham quan, giao lưu với cộng đồng các doanh nghiệp khởi nghiệp (Startup Open Day).
  5. Cuộc thi ý tưởng sáng tạo (Creative Idea Contest).
  6. Tổ chức và phối hợp tổ chức các sự kiện về khởi nghiệp ĐMST.
  7. Chương trình thực tập trong các doanh nghiệp khởi nghiệp
  8. Tạo lập mạng lưới kết nối các giảng viên về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong trường và với các trường trong vùng. Cũng cần kết nối với các cựu sinh viên liên quan về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
  9. Nên sớm thành lập Trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nếu chưa thì Trường dành không gian thích đáng cho hoạt động ươm tạo công nghệ, xưởng thiết kế chế tạo của sinh viên; hỗ trợ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo của sinh viên năm cuối và cựu sinh viên thông qua các không gian sáng tạo chung hoặc các chương trình, dự án hỗ trợ khởi nghiệp.
  10. Cần thông tin các văn bản về khởi nghiệp ĐMST liên quan cho SV. KGU nắm rõ để tham gia: Ít nhất 02 văn bản cần nắm rõ (i) Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" (Đề án 844) Quyết định số 844/QĐ-TTg  ngày 18/5/2016 của Thủ tướng Chính phủ; (ii) Đề án “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025” (Đề án 1665) Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 30/10/2017 của Thủ tướng Chính phủ.
  11. Nghiên cứu và tham mưu cơ chế chính sách hỗ trợ khởi nghiệp ĐMST cho KGU.
  12. Nên đề xuất ít nhất 01 dự án cấp Tỉnh/Bộ KH&CN “Nghiên cứu xây dựng vườn ươm phục vụ phát triển khởi nghiệp ĐMST tỉnh Kiên Giang”

Có vậy thì KGU sớm dần tiến tới mục tiêu không chỉ là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao cho xã hội mà còn trở thành trung tâm nghiên cứu xuất sắc, nơi đi đầu trong các hướng nghiên cứu mới tiên phong, nơi cung cấp các giải pháp công nghệ, kỹ thuật và quản lý có chất lượng cho khu vực doanh nghiệp; nơi ươm mầm cho các ý tưởng sáng tạo của thế hệ trẻ, các doanh nghiệp khởi nguồn, khởi nghiệp sáng tạo có tiềm năng tăng trưởng cao./.

TS. Nguyễn Xuân Niệm (PGĐ. Sở KH&CN)